پرتال تخصصی فقه و حقوق

متون فقه | اصول فقه | حقوق اساسی | حقوق مدنی | حقوق تجارت | آیین دادرسی مدنی | آیین دادرسی کیفری

پرتال تخصصی فقه و حقوق

متون فقه | اصول فقه | حقوق اساسی | حقوق مدنی | حقوق تجارت | آیین دادرسی مدنی | آیین دادرسی کیفری

به پرتال تخصصی فقه و حقوق خوش آمدید

آمادگی برای آزمون وکالت

وبلاگ حقوقي نيما جهانشيري

پیوندها

تخصیص عموم عام به مفهوم مخالف 

ما از بیانهایى چون ان الظن لا یغنى من الحق شیئا  و یا  ولا تقف ما لیس لک به علم  به تأسیس اصل پرداخته و قائل شده ایم به أصالة عدم حجیة کل ظن  و  أصالة الحرمة العمل بکل ظن الا ما خرج بالدلیل  و گفته ایم که باید بر این عموم تخصیص وارد شود که همان ظنون خاصه باشد . یکى از ظنون خاصه این است که اگر مخبر واحد عادل بود , و گرچه ظن براى انسان حاصل مى شود , اما این ظن ,ظن معتبر , یعنى ظن خاص , است که از تحت اصل کلى أصالة عدم حجیة کل ظن یا أصالة الحرمة العمل بکل ظن خارج مى شود . و در باب آیه ان جائکم فاسق بنباء فتبینوا هم که مفهوم شرط دارد گفته شده است که اگر آورنده خبر فاسق نبود , یعنى عادل بود , حکم فلا تبینوا است , یعنى تبین لازم نیست و عادل را بایدتصدیق کرد . بدین ترتیب , با مفهوم شرط که مفهوم مخالف است بر عموم   ان الظن لا یغنى من الحق شیئا و أصالة عدم حجیة کل ظن  و أصالة حرمة العمل بکل ظن  تخصیص زده مى شود . أقوال بزرگان در این بحث مختلف است . بعضى گفته اند در این موارد عام مقدم است و گروه دیگر معتقدند که مفهوم مخالف مقدم بر عام است و تخصیص مى زند . بعضى نیز گفته اند هیچ یک بر دیگرى مقدم نیست و در این موارد کلام مجمل مى شود . حق آن است که مفهوم مخالف , وقتى اخص بود از عام , براى آنچه مراد از عام است , به صورت قرینه و مفسر در مىآید . در واقع , پس از ورود عام قرینه اى آمده و مشخص کرده است که مقصود از عام این افراد هستند و به ذوالقرینه تمسک مى شود , چون قرینة فى الحقیقه در حکم مفسر و مبین آن عام است و مفهوم مخالف حکم قرینه را دارد . و بنابراین مفسر و مبین عموم عام است و ذوالقرینه مقدم بر عام مى شود . البته در باب ذوالقرینه این مطلب را نداریم که ظهورش باید اقوى باشد , منتهى بناى عقلا بر این است که با وجود قرینه باید به ذوالقرینة تمسک کرد . و به تعبیر دیگر مفهوم مخالف مؤداى مدلول التزامى کلام است و در عالم حجیت فرقى میان مدلول مطابقى و مدلول التزامى کلام نیست و هر دوى آنها مشمول أصالة الظهور است . 

منبع: مقالات اصولى - سید محمد موسوى بجنوردى 


نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی